Choroby tarczycy: niedoczynność tarczycy i jej leczenie

Choroby tarczycy: niedoczynność tarczycy i jej leczenie

Zjawisko problemów z tarczycą stało się na tyle powszechne i często spotykane, że lekarze zorganizowali akcję pod tytułem tydzień walki z chorobami tarczycy. Celem akcji jest uświadomienie wszystkim, jaką rolę w naszym organizmie odgrywa tarczyc oraz jakie są konsekwencje jej chorób, między innymi niedoczynności tarczycy.

Rola tarczycy w życiu człowieka

Tarczyca jest jednym z gruczołów, które należą do układu wydzielania wewnętrznego. Oznacza to, że wydzielane przez nią hormony trafiają do krwi i wraz z nią są rozprowadzane po organizmie człowieka. Tarczyca ściśle współzależy od podwzgórza i przysadki mózgowej, organy te działają na zasadzie ujemnego sprzężenia zwrotnego, czyli wzrost poziomu hormonów jednego z nich oznacza spadek poziomu hormonów wydzielanych przez drugi organ. Tarczyca odgrywa ważną rolę w funkcjonowaniu organizmu człowieka, poczynając od życia płodowego. Warunkuje prawidłowy rozwój mózgu płodu. W życiu dziecka od tarczycy zależy osiągnięcie odpowiedniego wzrostu i dojrzałości płciowej. U dorosłych tarczyca wpływa na układ krążenia, ruchu i trawienia, a także na życie psychiczne i procesy intelektualne, w tym pamięć.

Czym jest niedoczynność tarczycy?

O niedoczynności można mówić, gdy przez dłuższy okres tarczyca produkuje zbyt mało hormonów, by organizm pracował prawidłowo.

Przyczyny niedoczynności tarczycy

Niedoczynność tarczycy może być pierwotna, wówczas to wrodzona wada w budowie gruczołu lub jego funkcjonowaniu, a także wodzone problemy z odpowiednim przetwarzaniem hormonów. Niedoczynność tarczycy może być też powodowana przez zmiany na tle nowotworowym lub być skutkiem urazu mechanicznego. Są też wtórne przyczyny, takie jak choroba Hashimoto, podczas której stan zapalny tarczycy uniemożliwia jej prawidłowe funkcjonowanie.

Objawy niedoczynności tarczycy

Objawy niedoczynności tarczycy łatwo można pomylić z innymi problemami zdrowotnymi. Szczególnie, że niedoczynność tarczycy pojawia się najczęściej w wieku dojrzałym po czterdziestym roku życia. Stąd pacjenci często uważają osłabienie, przemęczenie i senność z naturalnym starzeniem się organizmu. Kobiety przypisują swoje zmienne nastroje, stany depresyjne, uczucie zimna i nieregularne miesiączki zbliżającej się menopauzie. Tymczasem wszystkie te objawy mogą świadczyć o niedoczynności tarczycy. Niedoczynności tarczycy często towarzyszą też takie objawy jak problemy z układem ruchowym, ból mięsni i sztywnienie stawów. Pojawiają się dolegliwości trawienne, przede wszystkim zaparcia. Zaburzenia metabolizmu owocują problemami z waga, choć jednocześnie chorzy skarżą się na brak apetytu. Pojawiają się też problemy skórne; skóra jest sucha, łuszczy się w bolesny sposób. Różnorodność objawów sprawia, że chorzy na niedoczynność tarczycy często chodzą do specjalistów od chorób układu pokarmowego, dermatologów i innych, zanim trafią do endokrynologa, który postawi dobrą diagnozę.

Leczenie niedoczynności tarczycy

Kiedy pojawiają się objawy mogące świadczyć o niedoczynności tarczycy, należy udać się do lekarza pierwszego kontaktu. Internista powinien skierować pacjenta do endokrynologa, który przeprowadzi odpowiednie badania. Zwykle niedoczynność tarczycy leczy się farmaceutycznie, podając tabletki z l-tyroksyną. Leczenie może być długotrwałe, niekiedy trwa do końca życia. U młodszych pacjentów można zastosować dawkę uderzeniowa, jednak u osób starszych kuracja musi przebiegać łagodniej. Ważna jest też odpowiednia dieta. Przede wszystkim nie może to być dieta wegetariańska, zaliczana do tak zwanych diet wysokoresztkowych. Trzeba brać pod uwagę problemy metaboliczne towarzyszące niedoczynności tarczycy. Warto dbać o odpowiedni poziom jodu, a także jeść dużo chudego białka. Białko daje energię, której często brakuje przy niedoczynności tarczycy, a także przyspiesza spowolniony przez tarczycę metabolizm. Zanim pojawią się problemy z tarczycą, jeśli znajdujemy się w grupie ryzyka, warto sięgnąć po preparaty, które wspomagają pracę tego gruczołu.